Cái chết của một người sáng lập, hai hội đồng quản trị, và bài học quản trị đắt giá nhất của ngành RWA

Ngày 24/7, một cuộc họp hội đồng quản trị không hề tồn tại trong bất kỳ sổ đăng ký doanh nghiệp nào đã bỏ phiếu bãi nhiệm CEO của một trong những tổ chức phát hành tài sản mã hóa hàng đầu thế giới. ONDO không sụp. USDT không phá peg. Các pool thanh khoản không rút. Và đó mới là phần đáng sợ. Bạn đã nghe về Ondo Finance chưa? Đó là tổ chức phát hành token hóa trái phiếu kho bạc Mỹ, với các sản phẩm USDY và OUSG. Nếu bạn từng dùng DeFi nghiêm túc, bạn đã thấy token của họ được dùng làm tài sản thế chấp trong các giao thức thanh khoản. ONDO, token quản trị của họ, có vốn hóa thị trường gần 2 tỷ đô la. Nghe có vẻ vững chắc. Vào tháng 5, người sáng lập kiêm CEO kiêm giám đốc duy nhất kiêm cổ đông kiểm soát — Nathan Allman — qua đời. Toàn bộ quyền lực của công ty bị đóng băng. Giống như mất private key của một ví chứa 2 tỷ đô la: tài sản vẫn đó, nhưng không ai có thể chuyển nó đi. Ngày 26/6, mẹ của Nathan là Kathleen Allman được tòa án di chúc Hawaii bổ nhiệm làm đại diện cá nhân cho di sản. Bà đến gặp Ian De Bode — cựu chủ tịch, người đang tự xưng là CEO — và yêu cầu hợp tác. De Bode từ chối thừa nhận quyền lực của bà. Thậm chí ông ta không đưa ra danh sách cổ đông. Vào ngày đó, trận chiến bắt đầu. Kathleen đệ đơn kiện lên tòa án Delaware. Cáo trạng mô tả một kịch bản quen thuộc với bất kỳ ai từng điều tra hợp đồng thông minh: De Bode tự bổ nhiệm mình làm giám đốc duy nhất, tuyên bố đương nhiên trở thành CEO mà không cần nghị quyết của hội đồng quản trị, rồi bắt đầu thuê cố vấn và phê duyệt cổ phiếu hiệu quả cho chính đội ngũ của mình. Ông ta xây dựng cấu trúc quyền lực của mình trước khi bất kỳ ai kịp hỏi: ai cho phép? Tôi từng nói rug pull đến từ metadata giả. Giờ tôi cần sửa lại: rug pull cũng có thể đến từ một điều khoản mơ hồ trong hiến chương công ty. Kathleen phản công. Bà mở rộng hội đồng quản trị, bổ nhiệm Gordon Liao — một cái tên có uy tín trong ngành — và Tahnee Towill, em gái của Nathan. De Bode từ chối công nhận họ. Đến ngày 24/7, hai người này họp và bỏ phiếu bãi nhiệm De Bode khỏi mọi chức vụ. Họ bổ nhiệm Kathleen làm chủ tịch kiêm CEO tạm thời. Vậy là Ondo có hai CEO, hai hội đồng quản trị, hai sự thật. Về mặt kỹ thuật, vụ này không liên quan đến mã nguồn. Không có lỗi reentrancy. Không có oracle bị tấn công. Vấn đề nằm ở một lớp trừu tượng cao hơn: lớp quản trị con người. Một công ty RWA sống hay chết dựa trên khả năng ký hợp đồng với ngân hàng lưu ký, gia hạn trái phiếu kho bạc, cập nhật danh sách trắng cho các giao thức DeFi. Mọi thao tác đó đều cần một chữ ký hành chính hợp lệ. Khi có hai người cùng tự xưng có quyền ký, toàn bộ hệ thống ngừng hoạt động. Một bảng cân đối sạch không có nghĩa là một quản trị bẩn không tồn tại. Hãy nhìn vào điểm mấu chốt mà hầu hết các bài phân tích bỏ qua: Ondo Foundation. De Bode nói rằng ông ta vẫn nhận được sự ủng hộ của quỹ này và các nhà đầu tư lớn như Founders Fund, Pantera Capital. Nếu Foundation là một thực thể pháp lý tách biệt nắm giữ tài sản trí tuệ, quyền token hoặc các mối quan hệ đối tác quan trọng, thì De Bode có thể thắng ở Delaware mà vẫn thua trên thực tế — hoặc ngược lại. Chưa ai biết Foundation đứng về phía nào. Đó chính là biến số khiến vụ này không thể đoán trước. Có một góc nhìn phản trực giác mà tôi muốn bạn cân nhắc. Mọi người vội kết luận đây là thảm họa. Tôi không chắc. SEC đã điều tra Ondo suốt hai năm và kết thúc mà không đưa ra cáo buộc nào. Điều đó nghĩa là không có gian lận tài chính cơ bản. Cuộc chiến đang được đưa ra tòa án Delaware — một hệ thống pháp lý có tiền lệ rõ ràng về quản trị công ty. Không giống như nhiều dự án tiền mã hóa nơi người nắm private key làm bất cứ điều gì họ muốn. Cuộc chiến này có một trọng tài cuối cùng. Điều đó tạo ra một loại chắc chắn mà crypto hiếm khi có. Nhưng có một rủi ro thật, không liên quan đến việc ai thắng: cổ phiếu hiệu quả mà De Bode phê duyệt. Nếu tòa án phán quyết các cổ phiếu đó vô hiệu, những nhân viên và cố vấn đã nhận chúng sẽ rời đi. Nếu tòa án công nhận chúng, các cổ đông hiện hữu phải đối mặt với pha loãng ngược. Cả hai kết cục đều tệ. Câu hỏi không phải là ai kiểm soát Ondo. Câu hỏi là làm sao để kiểm soát được mà không làm nổ tung đội ngũ vận hành. Tôi đã sống qua các vụ rug pull năm 2017, 2020, 2022. Trong thế giới tiền mã hóa, tôi học được rằng private key là tài sản. Hôm nay tôi học thêm: chữ ký trên giấy chứng nhận quyền thừa kế cũng là một loại private key — và nó có thể gây ra thiệt hại tương đương. Bây giờ, hãy nhìn vào danh mục đầu tư của bạn. Bạn có đang nắm giữ token của một giao thức mà người sáng lập duy nhất đang kiểm soát mọi thứ? Nếu người đó gặp tai nạn vào ngày mai, bạn có biết điều gì sẽ xảy ra không? Nếu câu trả lời là 'không biết', thì vấn đề không phải của Ondo. Đó là của bạn.