Trong quý 2 vừa qua, khi BTC giảm 14%, ETH mất 25% và SOL lùi 11%, một điều kỳ lạ đã xảy ra: cổ phiếu của Bitdeer (BTDR) tăng 83% và Bit Digital (BTBT) tăng 37%. Forward Industries (FWDI) chỉ giảm nhẹ 5%, vẫn outperform SOL. Đây là tín hiệu cho thấy thị trường đã ngừng định giá các công ty này như những 'kho chứa crypto' đơn thuần. Nhưng câu hỏi đặt ra: liệu sự tách rời này có bền vững?
Từ góc nhìn vĩ mô, tôi xem đây là một dạng 'định giá theo câu chuyện' điển hình. Bitdeer đang chuyển mình từ công ty khai thác Bitcoin sang nhà cung cấp hạ tầng AI. Sản lượng tháng 6 đạt 990 BTC, tăng 388% so với cùng kỳ. Họ ký hợp đồng thuê trung tâm dữ liệu tại Na Uy và khởi công cơ sở tại Canada. Điều này giải thích tại sao nhà đầu tư sẵn sàng trả giá cao hơn cho cổ phiếu ngay cả khi giá BTC giảm. Tuy nhiên, lợi nhuận ròng quý 1 của Bitdeer âm 159,5 triệu USD, trong khi EBITDA chỉ dương 14,4 triệu USD. Con số này cho thấy phần lớn khoản lỗ đến từ các khoản mục phi tiền mặt – có thể là chi phí khấu hao hoặc lỗ do đánh giá lại tài sản số. Nếu Bitdeer thực sự bán hết BTC khai thác được hàng tháng, dòng tiền hoạt động vẫn ổn. Nhưng rủi ro nằm ở chi phí đầu tư cho AI: vốn đổ vào hạ tầng mới sẽ kéo dài thời gian hoàn vốn.
Bit Digital, với 155.444 ETH trong kho, đã ghi nhận khoản giảm giá trị 121,1 triệu USD trong quý 1. Doanh thu giảm 13,6% so với cùng kỳ. Thế nhưng cổ phiếu vẫn tăng 37%. Tôi nghi ngờ thị trường đang kỳ vọng vào một kế hoạch chuyển đổi tương tự Bitdeer. Nhưng nếu không có AI narrative, mức định giá hiện tại là phi lý. Forward Industries, một công ty công nghiệp truyền thống, mua 7,55 triệu SOL với giá trung bình khoảng 79 USD. Doanh thu chỉ 13 triệu USD nhưng lỗ ròng 283,1 triệu USD. Đây là một vụ cá cược cực kỳ rủi ro: toàn bộ tài sản của công ty phụ thuộc vào một đồng coin duy nhất.
Điểm đối lập mà tôi muốn nhấn mạnh: sự tách rời giữa giá cổ phiếu và giá tài sản cơ sở thường là tín hiệu cảnh báo chu kỳ. Năm 2021, nhiều công ty khai thác được định giá cao ngất ngưởng dựa trên câu chuyện 'năng lượng xanh' hay 'trung tâm dữ liệu thế hệ mới', nhưng khi giá crypto lao dốc 2022, cổ phiếu của họ mất 80-90%. Lịch sử có xu hướng lặp lại. Bitdeer và Bit Digital đang được hưởng lợi từ làn sóng AI, nhưng nếu kết quả kinh doanh quý 2 không đáp ứng kỳ vọng – đặc biệt là doanh thu từ mảng AI của Bitdeer – thì sự điều chỉnh sẽ rất mạnh.
Thị trường hiện tại đang giảm, và ưu tiên số một là sống sót. Dựa trên kinh nghiệm phân tích của tôi từ năm 2020, khi mùa hè DeFi nổ ra, tôi đã thấy nhiều công ty dùng 'câu chuyện' để huy động vốn, nhưng cuối cùng chỉ có những ai có dòng tiền thực sự mới tồn tại. Ba công ty này đều đang đối mặt với áp lực giảm giá tài sản số. Forward là yếu nhất, vì không có doanh thu từ hoạt động khai thác để bù đắp. Bit Digital nếu không sớm công bố chiến lược mới, cổ phiếu sẽ quay đầu giảm. Bitdeer có cơ hội nhất, nhưng mọi thứ phụ thuộc vào tốc độ vận hành trung tâm AI.
Tôi đã cảnh báo từ đầu năm rằng thị trường đang đánh giá quá cao các công ty crypto thuần túy. Sự tách rời này là một 'bong bóng nhỏ' trong bối cảnh vĩ mô xấu. Hãy nhìn vào dòng tiền, đừng nhìn vào câu chuyện. Trong thị trường giảm, chỉ có những công ty có bảng cân đối kế toán lành mạnh mới đáng để nắm giữ dài hạn.


