Tether khai thác khối tài sản khổng lồ: XAUt nhận chứng chỉ Halal, nhưng giao thức vẫn là hộp đen trung tâm hóa

Trong tuần qua, Tether đã nhận được chứng chỉ tuân thủ Halal cho XAUt, token vàng của mình, mở ra cánh cửa cho thị trường tài chính Hồi giáo trị giá 2 nghìn tỷ USD. Nhưng hãy nhìn vào điều thú vị: mã nguồn của XAUt không thay đổi, không có bản nâng cấp hợp đồng thông minh nào được triển khai. Sự kiện này hoàn toàn không phải là một bản cập nhật kỹ thuật; về bản chất, nó là một chiến dịch tuân thủ và tiếp thị. Hãy cùng phân tích. XAUt được phát hành lần đầu tiên vào năm 2020 trên Ethereum dưới dạng token ERC-20. Mỗi token đại diện cho một ounce troy vàng vật chất, được Tether quản lý tập trung. Nó có sẵn trên nhiều blockchain, bao gồm Tron, Solana, và Avalanche. Hợp đồng thông minh là tiêu chuẩn: một vault đơn giản cho phép đúc và đốt token dựa trên dự trữ vàng tập trung. Sự thật cốt lõi chúng ta cần thấy rõ: chứng chỉ này không giải quyết vấn đề cốt lõi của Tether — tính minh bạch của dự trữ. Hãy tưởng tượng một chiếc két sắt, nơi vàng được cất giữ. Nhận được chứng chỉ Halal giống như niêm phong chiếc két đó bằng một con dấu tôn giáo. Nó cho bạn biết két này đã được kiểm tra bởi một bên thứ ba (hội đồng Hồi giáo), nhưng nó không tiết lộ bên trong két có gì: có đúng vàng không? Có đủ vàng không? Ai có chìa khóa? Tether vẫn là người duy nhất nắm chìa khóa. Từ góc nhìn của một kỹ sư hợp đồng thông minh, tôi có thể khẳng định điều này: giao thức không có thay đổi nào. Tất cả các chức năng — đúc, đốt, chuyển — vẫn hoạt động chính xác như trước đây. Về mặt kinh tế token, mô hình XAUt cũng không thay đổi. Nó là một token tài sản thế chấp, có nguồn cung linh hoạt do Tether quyết định dựa trên dự trữ vàng. Không có phần thưởng staking, không có quản trị. Giá trị của nó hoàn toàn phụ thuộc vào giá vàng và uy tín của Tether. Chứng chỉ Halal có thể mở rộng cơ sở người dùng tiềm năng, nhưng nó không thay đổi các nguyên tắc cơ bản của token. Đây là điểm mà hầu hết các nhà phân tích đều bỏ qua: chứng chỉ này có thể thực sự thu hẹp, thay vì mở rộng, các trường hợp sử dụng của XAUt. Tài chính Hồi giáo nghiêm cấm lãi suất (Riba), đầu cơ (Maysir), và sự không chắc chắn quá mức (Gharar). Các giao thức DeFi chính như Aave hoặc Compound, sử dụng XAUt làm tài sản thế chấp để cho vay kiếm lãi, hiện đang vi phạm trực tiếp các nguyên tắc Halal này. Một nhà đầu tư Hồi giáo thông thạo công nghệ sẽ không thể tham gia vào các hoạt động đó nếu muốn duy trì sự tuân thủ. Lấy một ví dụ: nếu một quỹ đầu tư Hồi giáo ở Dubai mua XAUt để phòng ngừa rủi ro lạm phát, họ sẽ không thể cung cấp thanh khoản cho pool cho vay trên Aave, vì điều đó được coi là Riba. Điều này dẫn đến một câu hỏi thú vị: "Tuân thủ" thực sự mang ý nghĩa gì trong thế giới phi tập trung? Nếu quy tắc là một giao thức DeFi phải tự nguyện tự kiểm duyệt, chặn các giao dịch nhất định dựa trên quốc tịch hoặc tín ngưỡng của người dùng, liệu nó có còn là "DeFi" nữa không? Tether có thể thêm các tính năng đóng băng địa chỉ cụ thể cho các quỹ Hồi giáo, nhưng điều này sẽ làm tăng nguy cơ kiểm duyệt tập trung. Dựa trên 5 năm kinh nghiệm kiểm toán hợp đồng thông minh của tôi, tôi đã thấy nhiều dự án có chứng chỉ nhưng vẫn thất bại vì bỏ qua các vấn đề cơ bản. Chứng chỉ Halal là một tín hiệu tốt, nhưng nó không phải là một bảo đảm. Vấn đề thực sự của Tether vẫn là: dự trữ vàng có thực sự tồn tại? Nó có được kiểm toán bởi một công ty uy tín không? Những câu hỏi này vẫn chưa có lời giải đáp thỏa đáng.