VanEck vừa nói điều khiến tôi phải dừng lại: AI không phải bong bóng, nhưng L1 thì có vấn đề

VanEck, một trong những tên tuổi lớn nhất trong làng quản lý tài sản toàn cầu, vừa đưa ra một tuyên bố khiến tôi – một ENFP luôn săn lùng câu chuyện – phải dừng lại. Matthew Sigel, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu tài sản số của họ, nói thẳng: AI infrastructure không phải bong bóng, còn crypto market ảm đạm là vì các tổ chức thất vọng với L1. ENFP trong tôi không bao giờ ngừng hỏi: Tại sao một tổ chức đã phát hành cả Bitcoin ETF lẫn Ethereum ETF lại chọn cách nói như vậy? Đây không phải là một tin tức giá, mà là một tín hiệu về sự phân hóa sâu sắc trong tư duy của dòng tiền lớn. Họ đang nói rằng: tiền không thiếu, nhưng nó không muốn vào L1 nữa. Nó muốn vào AI. Hãy nhìn vào bối cảnh. Từ năm 2020, tôi đã chứng kiến DeFi Summer biến những dự án nhỏ thành cơn sốt, rồi NFT craze khiến cả thế giới phải chú ý. Nhưng giờ đây, khi tôi ngồi ở Miami và đọc báo cáo của VanEck, tôi thấy một sự dịch chuyển mang tính cấu trúc. Institutions không còn muốn mua những câu chuyện về “blockchain sẽ thay đổi thế giới” nếu không có sản phẩm thực sự. Họ muốn thấy GPU đang chạy, data center đang tiêu thụ điện, và những token có thể định giá bằng dòng tiền thực tế. Nhưng đây mới là phần thú vị. Tôi từng đầu tư 2 ETH vào Compound năm 2020 để kiểm chứng yield farming, và tôi nhận ra rằng: khi một tổ chức như VanEck nói “AI không phải bong bóng”, họ đang nhìn từ góc độ tài chính truyền thống – nơi mà chi tiêu cho GPU của Nvidia và Microsoft là thật. Còn crypto market ảm đạm, theo họ, là vì L1 không đáp ứng được kỳ vọng của institutions. Tôi đồng ý với phần đầu, nhưng phần sau khiến tôi phải suy nghĩ. L1 có thực sự “thất vọng” không? Hay là institutions không hiểu cách định giá L1 native tokens? Trong bear market 2022, tôi đã viết series về modular blockchain và thấy rằng cộng đồng developer vẫn rất mạnh. Có lẽ vấn đề không nằm ở công nghệ, mà nằm ở sự thiếu vắng một “killer app” mà institutions có thể hiểu được. Điều trớ trêu là: chính những L1 mà institutions thất vọng lại đang xây dựng nền tảng cho AI infrastructure. Hãy nhìn vào Celestia, EigenLayer, hay các giải pháp ZKML – tất cả đều chạy trên L1 hoặc tương tác với L1. Nếu institutions bỏ qua L1, họ có thể bỏ lỡ toàn bộ tầng cơ sở hạ tầng mà AI crypto đang dựa vào. — và câu trả lời, tôi tin, nằm ở sự khác biệt giữa “tech” và “product”. Institutions thích product có thể dùng ngay, như ETF. Còn L1 là tech infrastructure – nó cần thời gian để trưởng thành. Từng có lúc tôi bán CryptoPunk #8249 quá sớm vì nghĩ rằng 2 ETH là lời, nhưng sau đó nó lên 30 ETH. Bài học: đừng vội đánh giá thấp một công nghệ chỉ vì nó chưa được institutions công nhận. Vậy nên, khi VanEck nói “AI không phải bong bóng”, tôi tin họ đúng về dòng tiền thật đang đổ vào AI hardware. Nhưng khi họ nói “L1 làm crypto ảm đạm”, tôi nghĩ họ đang nhầm lẫn giữa sự ảm đạm của thị trường thứ cấp với sự phát triển của hạ tầng. Crypto market ảm đạm không phải vì L1 dở, mà vì chúng ta đang ở giai đoạn chuyển giao giữa các chu kỳ. Tôi nhớ lại tháng 6/2020, khi tôi phát hiện ra Compound farming từ một bài Medium sơ sài. Lúc đó, mọi người cũng nói DeFi là bong bóng. Nhưng tôi đã xuống tiền và viết bài, và kênh Telegram của tôi tăng từ 500 lên 4000 người trong 2 tuần. Bây giờ, AI infrastructure cũng đang ở giai đoạn tương tự: nhiều hoài nghi, nhưng ít người thực sự thử nghiệm. Điều làm tôi khác biệt với VanEck là: tôi không chỉ nhìn vào dòng tiền, tôi nhìn vào câu chuyện. Và câu chuyện của L1 vẫn chưa kết thúc. Nó chỉ đang thay đổi hình thái. Những L1 nào thích nghi được với nhu cầu của AI (tốc độ, chi phí thấp, khả năng tương thích với zk-proofs) sẽ sống sót. Những L1 nào chỉ biết kể chuyện “decentralization” mà không có product sẽ chết. Vậy takeaway là gì? Đừng vội chạy theo AI mà quên rằng L1 là nền tảng. Cũng đừng vội tin rằng institutions luôn đúng. Họ có thể đúng về xu hướng dài hạn, nhưng họ thường sai về timing. Hãy nhìn vào dữ liệu on-chain, hãy tự mình thử nghiệm, và hãy luôn giữ một phần danh mục ở những L1 đang xây dựng thực sự. Nhưng như mọi khi, câu chuyện thực sự lại nằm ở rìa lưới. Câu hỏi cuối cùng: Liệu AI infrastructure có thực sự là “cứu tinh” cho crypto, hay chỉ là một lớp sơn mới trên cùng một vấn đề cũ? Câu trả lời, tôi nghĩ, sẽ đến từ những người dám xuống tiền và viết về nó – chứ không phải từ những báo cáo nghiên cứu. — và câu trả lời luôn ở ngay rìa lưới.