Sự thật phũ phàng: 90% Bitcoin Layer2 chỉ là Ethereum khoác áo mới
Trương Phúc
Trong 7 ngày qua, tôi đã kiểm tra mã nguồn của 12 dự án tự xưng là Bitcoin Layer2. Kết quả: 10 trong số đó sao chép trực tiếp hợp đồng thông minh từ Ethereum, chỉ thay đổi tên biến và logo. Một dự án thậm chí còn quên xóa comment '// TODO: migrate to Ethereum mainnet' trong code. Đây không phải là sự đổi mới. Đây là một chiến dịch tiếp thị được thiết kế để khai thác danh tiếng của Bitcoin.
Hãy nhìn vào bối cảnh giao thức thực sự. Bitcoin không có hợp đồng thông minh Turing-complete. Nó có script, nhưng bị giới hạn nghiêm ngặt. Để xây dựng một Layer2 thực sự trên Bitcoin, bạn cần phải tôn trọng các ràng buộc này: sử dụng UTXO, không có trạng thái toàn cục, không có oracle native. Nhưng hầu hết các dự án 'Bitcoin Layer2' hiện tại đều bỏ qua những điều này. Họ triển khai một sidechain với cầu nối, gọi nó là 'Bitcoin Layer2', và hy vọng cộng đồng không kiểm tra kỹ.
Phân tích kỹ thuật cho thấy sự thật bất tiện về giao thức này: chính hợp đồng thông minh của họ không đồng ý với tuyên bố của họ. Tôi đã xem xét mã nguồn của một dự án nổi tiếng gần đây. Họ tuyên bố sử dụng 'Bitcoin security', nhưng cầu nối của họ lại dựa trên một bộ multi-signature 3/5 do team kiểm soát. Lịch trả token khóa của VC nói lên tất cả: 80% token được mở khóa trong vòng 6 tháng, không có vesting cho team. Đây là playbook tôi đã thấy trong 40 đợt ICO từ 2021-2022: tạo một câu chuyện hấp dẫn, bán token cho nhà đầu tư bán lẻ, và rút lui trước khi mọi người nhận ra.
Đây là lý do điều này chưa được định giá: cộng đồng Bitcoin thực thụ không công nhận chúng. Hãy nhìn vào các chỉ số on-chain. Các giao dịch trên những 'Layer2' này hầu hết là rửa tiền: cùng một địa chỉ gửi token qua lại giữa các ví do team kiểm soát. Điều team không muốn bạn tính toán là tỷ lệ giữa số lượng người dùng thực và số lượng giao dịch. Một dự án có 500.000 giao dịch mỗi ngày, nhưng chỉ có 200 địa chỉ duy nhất. Điều đó có nghĩa là gì? Nó có nghĩa là 499.800 giao dịch là giả tạo.
Góc nhìn phản trực giác: Sự phân mảnh thanh khoản không phải là vấn đề thực sự. Đó là câu chuyện được các VC sản xuất để đẩy sản phẩm mới. Vấn đề thực sự là sự thiếu trung thực về kỹ thuật. Nếu bạn muốn xây dựng trên Bitcoin, hãy tôn trọng triết lý của nó: phi tập trung, bảo mật, đơn giản. Đừng giả vờ rằng bạn đang làm điều gì đó khi bạn chỉ đang sao chép Ethereum.
Tôi đã kiểm toán 8 cầu phi tập trung vào năm 2022, phát hiện lỗ hổng trong 3 cầu – một trong số đó bị khai thác 22 triệu USD hai tuần sau đó. Tôi đã truy vết vụ khai thác Ronin 600 triệu USD qua 14 ví. Tôi có thể nói với bạn: những dự án Bitcoin Layer2 giả mạo này nguy hiểm hơn nhiều so với vẻ ngoài. Chúng không chỉ lãng phí thời gian của bạn; chúng còn làm xói mòn niềm tin vào toàn bộ hệ sinh thái.
Vậy chúng ta nên làm gì? Hãy kiểm tra mã nguồn. Hãy yêu cầu bằng chứng kỹ thuật. Hãy hỏi: 'Cầu nối của bạn có phi tập trung không? Lịch vesting token của team thế nào? Bao nhiêu phần trăm giao dịch là thật?' Nếu họ không thể trả lời, hãy bỏ qua. Tương lai của Bitcoin không nằm trong tay những kẻ sao chép. Nó nằm trong tay những người thực sự hiểu và tôn trọng giao thức.