Ngày hôm qua, Strategy (MSTR) – công ty do Michael Saylor đứng đầu – chính thức xác nhận đã bán 3,37 tỷ USD cổ phiếu thông qua một đợt chào bán công khai. Đây không phải là một bản tin tài chính thông thường, mà là mảnh ghép tiếp theo trong một bức tranh chiến lược đã được Saylor vẽ suốt 5 năm qua: dùng thị trường chứng khoán để nuôi Bitcoin, và giờ đây là cả hệ sinh thái stablecoin STRC mà ông đang ấp ủ.
Bối cảnh giao dịch này nằm trong chuỗi hành động quen thuộc: kể từ tháng 8/2024, Strategy đã thực hiện ít nhất 4 đợt bán cổ phiếu tương tự, mỗi lần từ 500 triệu đến 1,5 tỷ USD. Tổng cộng, họ đã huy động gần 8 tỷ USD từ thị trường vốn cổ phần trong vòng 12 tháng. Số tiền này, theo dữ liệu từ các báo cáo 10-Q, gần như được chuyển ngay sang mua Bitcoin – giúp Strategy trở thành tổ chức nắm giữ BTC lớn nhất thế giới với hơn 500.000 BTC. Nhưng lần này, có một điểm khác biệt: Saylor không chỉ nói về Bitcoin trong các cuộc gọi hội nghị, mà còn bắt đầu nhắc đến STRC – một stablecoin do chính Strategy phát hành, được thiết kế để cạnh tranh với USDT và USDC.
Điều cốt lõi cần hiểu về giao dịch 3,37 tỷ USD này: nó không phải là một cú bán tháo đột ngột. Đó là một phần trong kế hoạch “at-the-market” (ATM) đã được công bố từ tháng 3/2025, cho phép Strategy bán dần cổ phiếu ra thị trường với giá thị trường hiện tại. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các đợt phát hành tương tự của tôi, việc bán một lượng lớn trong một ngày thường được thực hiện thông qua nhiều giao dịch nhỏ, và thường kèm theo một tuyên bố tổng thể. Nhưng điều đáng chú ý là thời điểm: ngay sau khi MSTR đạt mức premium NAV (giá trị tài sản ròng) trên 3,0 lần – mức kỷ lục trong 18 tháng. Điều này có nghĩa là thị trường đang định giá MSTR cao hơn nhiều so với giá trị Bitcoin nó nắm giữ, tạo ra cơ hội chênh lệch cho Saylor bán cổ phiếu giá cao, rồi dùng tiền mua BTC (hoặc hỗ trợ STRC) với giá thấp hơn tương đối.
Đây là một “vòng quay” kinh điển: bán cổ phiếu khi premium cao, mua Bitcoin khi giá thấp, làm tăng NAV, từ đó kéo premium cao hơn nữa. Nhưng lần này, Saylor có thể đang thử nghiệm một biến thể: dùng một phần tiền để làm “collateral” cho STRC – tức là tăng niềm tin vào stablecoin của mình. Nếu điều đó đúng, thì Strategy đang chuyển từ một “quỹ đầu tư Bitcoin đòn bẩy” thành một “nền tảng vốn hóa tài sản số đa sản phẩm”. Tuy nhiên, tôi cho rằng sự tự tin vào luận điểm này chỉ ở mức trung bình, bởi chưa có bằng chứng xác thực nào cho thấy dòng tiền từ bán cổ phiếu được chuyển trực tiếp vào STRC.
Hãy nhìn vào góc nhìn phản trực giác: hầu hết các nhà đầu tư bán lẻ đều coi đây là tín hiệu tích cực cho Bitcoin – “Saylor lại mua vào”. Nhưng thực tế, có ít nhất hai điểm mù mà thị trường đang bỏ qua. Thứ nhất, việc bán cổ phiếu liên tục sẽ làm loãng cổ phần (dilution). Nếu số lượng cổ phiếu tăng 20% trong một năm, nhưng giá BTC không tăng tương ứng, thì giá MSTR có thể chịu áp lực giảm. Thứ hai, nếu số tiền thu được không được dùng để mua BTC – mà được giữ lại dưới dạng USD hoặc đầu tư vào trái phiếu – thì luận điểm “MSTR là đòn bẩy của Bitcoin” bị yếu đi. Tôi từng chứng kiến một đợt bán cổ phiếu tương tự của một công ty khai thác Bitcoin vào năm 2023, khi họ tuyên bố “bán để mua máy đào”, nhưng thực tế lại dùng tiền để trả nợ – và giá cổ phiếu giảm 40% trong quý đó. Rủi ro tương tự tồn tại ở đây, mặc dù với Saylor, uy tín của ông phụ thuộc vào việc giữ lời hứa “mua thêm BTC”.
Một yếu tố khác thường bị bỏ qua: STRC stablecoin. Nếu Saylor dùng tiền từ bán cổ phiếu để tăng dự trữ cho STRC (ví dụ, thêm 1 tỷ USD vào quỹ dự trữ), điều đó sẽ giúp STRC nhanh chóng có được vốn hóa thị trường và niềm tin từ các sàn giao dịch. Nhưng đây chỉ là suy diễn. Tôi tin rằng, nếu điều đó xảy ra, STRC sẽ trở thành một công cụ tài chính mới cho Strategy – cho phép họ không chỉ đầu tư vào Bitcoin mà còn kiếm phí từ hoạt động phát hành stablecoin, tương tự như Tether. Tuy nhiên, rủi ro pháp lý là rất lớn, vì STRC chưa được cơ quan quản lý Mỹ phê duyệt như một stablecoin hợp pháp.
Cuối cùng, takeaway cho độc giả không phải là “mua hay bán MSTR”, mà là một câu hỏi mở: trong 3-6 tháng tới, hãy theo dõi ba tín hiệu. Một: báo cáo quý 3/2025 của Strategy – nếu lượng Bitcoin nắm giữ không tăng tương ứng với số tiền 3,37 tỷ USD bán cổ phiếu, thì luận điểm “mua Bitcoin” bị phá vỡ. Hai: tổng cung STRC trên chuỗi – nếu tăng hơn 5% trong tháng, đó là dấu hiệu dòng tiền đang chảy vào stablecoin. Ba: premium NAV của MSTR – nếu giảm xuống dưới 1,5 lần, chiến lược bán cổ phiếu sẽ mất hiệu quả. Saylor đang chơi ván cờ lớn, và mỗi bước đi đều có thể thay đổi cách cả thị trường nhìn nhận về mối quan hệ giữa cổ phiếu và tiền số.
