Bắt sóng hay bị sóng bỏ rơi? Câu hỏi đó chưa bao giờ nóng như lúc này, khi Strive – một Bitcoin Treasury Company – đang ngồi trên 20.167 Bitcoin nhưng lại phải chi 101,8 triệu USD mỗi năm chỉ để trả cổ tức cho cổ phiếu ưu đãi SATA. Tiền mặt trong két chỉ 154,9 triệu USD. Tính sơ: 18,3 tháng nữa là cạn. Nếu không có thêm vốn, họ sẽ làm gì? Bán Bitcoin? Nhanh lên, thị trường đang xoay chuyển – và tôi thấy một góc khuất chưa ai đào sâu.
Tại sao lại là bây giờ? Thị trường crypto đang đi ngang, không ai muốn nghe tin xấu. Nhưng chính trong lúc tích lũy này, các cấu trúc tài chính yếu bắt đầu lộ diện. Strive không phải là một công ty khai thác hay một DeFi protocol – họ là một "Bitcoin Treasury" với mô hình kinh doanh: mua Bitcoin bằng cách phát hành cổ phiếu ưu đãi và cổ phiếu phổ thông. Cổ phiếu ưu đãi SATA trả cổ tức 13%/năm, thanh toán hàng ngày (theo ngày làm việc). Nghe có vẻ ngon: 13% lợi suất bằng USD, được bảo đảm bởi Bitcoin. Nhưng ẩn bên dưới là một bài toán dòng tiền khó nuốt.
Tôi đã săn ICO từ năm 2017, chứng kiến DeFi Summer 2020, sống sót qua FTX 2022. Kinh nghiệm 19 năm trong ngành cho tôi biết: khi một công ty không có doanh thu hoạt động (Strive không sản xuất gì), mà phải trả 101,8 triệu USD cổ tức mỗi năm, thì chỉ có ba cách sống sót: (1) phát hành thêm cổ phiếu, (2) bán tài sản, (3) hoặc tin vào phép màu. Hãy nhìn vào con số: 154,9 triệu USD tiền mặt tại ngày 30/6/2025. Trong quý 2/2025, họ đã trả 22,4 triệu USD cổ tức SATA. Với mức chi đó, mỗi năm họ cần khoảng 90 triệu USD. Nhưng thực tế, cổ tức năm 2025 ước tính 101,8 triệu USD (tính từ 7,83 tỷ USD mệnh giá ưu đãi × 13%). Vậy là 154,9 / 101,8 = 1,52 năm, tức 18,3 tháng. Đó là thời gian tối đa trước khi tiền mặt cạn kiệt – nếu không có dòng vốn mới.
Nhưng chờ đã, Strive đã làm gì trong quý 2? Họ phát hành thêm 3,416 triệu cổ phiếu Class A (cổ phiếu phổ thông) qua ATM, thu về 43 triệu USD. Khoản tiền này gần như đủ bù đắp 22,4 triệu USD cổ tức đã trả và 3,8 triệu USD cổ tức tích lũy thêm. Nói cách khác, họ đang dùng tiền từ phát hành cổ phiếu mới để trả cổ tức cho cổ phiếu ưu đãi cũ. Đây là dấu hiệu của một vòng xoáy "nợ mới trả lãi cũ". Cổ phiếu phổ thông bị pha loãng, giá trị mỗi cổ phần giảm dần, nhưng nghĩa vụ trả cổ tức ưu đãi vẫn nguyên. Mắt tôi sáng rực lên rồi – đây là một cấu trúc tài chính có thể dẫn đến “forced liquidation” nếu thị trường đóng cửa.
Điều phản trực giác? Thị trường vẫn đang khen ngợi Strive vì mua thêm Bitcoin: trong quý 2, họ mua 303 BTC, nâng tổng số lên 20.167 BTC. Nhưng ít ai để ý rằng mỗi lần mua Bitcoin, họ lại phải phát hành thêm cổ phiếu hoặc nợ để có tiền, và điều đó làm tăng gánh nặng cổ tức tương lai. Nếu Bitcoin tăng giá, mọi thứ đẹp đẽ; nếu Bitcoin giảm hoặc đi ngang, áp lực cổ tức sẽ trở thành gánh nặng chết người. Thực tế, công ty đã tiết lộ trong báo cáo thường niên rằng họ “có thể bán Bitcoin” để đáp ứng nghĩa vụ tài chính. Chưa ai thực sự tin điều đó sẽ xảy ra – nhưng con số 18,3 tháng đang đếm ngược.
Hãy so sánh với Strategy (MicroStrategy) – công ty Bitcoin Treasury lớn nhất. Strategy huy động vốn bằng trái phiếu chuyển đổi lãi suất thấp (0-2%), không có nghĩa vụ cổ tức hàng năm. Còn Strive, với 13% cổ tức trên 7,83 tỷ USD mệnh giá ưu đãi, đang trả lãi suất cao hơn nhiều. Điều này tạo ra một rủi ro đặc thù: nếu thị trường ưu đãi SATA đóng băng (không ai mua thêm), Strive không thể tái tài trợ, và chỉ còn cách bán Bitcoin. Hai vạn Bitcoin không phải là quá lớn so với thị trường, nhưng tín hiệu “công ty Bitcoin Treasury bán Bitcoin” sẽ là một cú sốc tâm lý.
Theo dõi quý tới: nếu Strive không phát hành thêm SATA (không có đợt phát hành mới trong quý 2), và chỉ dựa vào Class A ATM, thì tỷ lệ pha loãng sẽ tăng nhanh. Nếu họ bắt đầu bán Bitcoin, đó là tín hiệu rõ ràng: “sóng đã đổi chiều”. Bạn đã sẵn sàng chưa? Nhanh lên, cơ hội săn tin nóng đang đến – nhưng đừng để bị sóng bỏ rơi.

