Tuần này, Crypto Briefing đưa tin NEST triển khai cơ chế mua lại LDO tự động lên mainnet. Lido DAO, giao thức staking thanh khoản lớn nhất, nay có thêm công cụ để 'cải thiện tính bền vững và minh bạch'. Nhưng với tôi, một data scientist đã theo dõi hơn 400 hợp đồng ICO gian lận từ năm 2017, câu hỏi đầu tiên luôn là: 'Dữ liệu on-chain có xác nhận điều đó không?'
Bối cảnh: NEST tự xem mình là lớp hạ tầng DAO, cung cấp hợp đồng thông minh để tự động hóa việc mua lại token từ doanh thu của giao thức. Lido DAO có nguồn thu từ phí staking; họ muốn dùng một phần để mua LDO trên thị trường mở, giảm nguồn cung lưu hành và tạo áp lực mua. Về lý thuyết, điều này có lợi cho holder. Nhưng lý thuyết và thực tế on-chain cách nhau một khoảng cách rất xa.
Tôi bắt đầu bằng việc tìm kiếm địa chỉ hợp đồng NEST được đề cập. Không có. Tôi kiểm tra các giao dịch gần đây từ ví Lido DAO treasury (0x3e40d73eb…). Trong 7 ngày qua, không có giao dịch 'swap' nào mua LDO. Tôi cũng kiểm tra số dư LDO trong treasury – vẫn tăng dần từ phí staking, chưa thấy dấu hiệu giảm do mua lại. Điều này có nghĩa là gì? Cơ chế đã được triển khai nhưng chưa kích hoạt, hoặc thực sự đã chạy nhưng nguồn tiền đến từ một địa chỉ khác mà tôi chưa tìm ra. Xác thực qua dữ liệu: nếu không có giao dịch mua LDO từ NEST contract, thì 'mainnet launch' chỉ là deploy contract rỗng.
Hãy nhìn vào tuyên bố 'cải thiện tính minh bạch'. Minh bạch có nghĩa là mọi giao dịch mua lại đều được ghi lại trên chuỗi và có thể kiểm tra bởi bất kỳ ai. Nhưng nếu chính hợp đồng NEST không được công khai địa chỉ, hoặc nếu nguồn tiền mua lại đến từ một multisig không rõ ràng, thì minh bạch chỉ là khẩu hiệu. Trong kinh nghiệm của tôi, khi tôi xây dựng dashboard DeFi Risk Score cho Compound và Aave, tôi nhận ra rằng các dự án thường chỉ công bố thông tin có lợi, còn chi tiết kỹ thuật thực tế thì giấu đi. Kiến tạo công cụ cho cộng đồng: tôi đã từng phát hiện wash trading NFT bằng cách so sánh địa chỉ người mua và người bán lặp lại. Với LDO, tôi sẽ làm tương tự: theo dõi tất cả các giao dịch mua LDO từ ví có liên quan đến Lido DAO trong 30 ngày tới, và so sánh với tuyên bố của họ.
Góc nhìn phản trực giác: Tự động hóa không đồng nghĩa với bền vững. Nếu nguồn tiền mua lại đến từ treasury (quỹ dự trữ) chứ không phải từ doanh thu thực tế của giao thức, thì đây chỉ là đốt tiền, không phải value capture. Lido có doanh thu từ phí staking (khoảng 10% phí phần thưởng). Nếu họ dùng chính doanh thu đó để mua lại LDO, thì nó bền vững. Nhưng nếu lấy từ treasury – vốn là tiền từ các vòng gọi vốn trước đó – thì đó là sự phân phối lại tài sản, không tạo ra giá trị mới. Bài báo không đề cập đến nguồn tiền. Cảnh báo sớm dựa trên tín hiệu: nếu trong 30 ngày tới, tôi thấy treasury giảm mạnh mà không có dòng tiền doanh thu tương ứng, đó là tín hiệu đỏ.
Tuần tới, tôi sẽ theo dõi địa chỉ hợp đồng NEST (khi được công khai) và ghi lại mọi giao dịch mua LDO. Nếu không có giao dịch nào, hoặc nếu giao dịch chỉ đến từ một địa chỉ duy nhất không phải treasury, thì cơ chế này chỉ là smoke. Dữ liệu on-chain sẽ nói lên tất cả – và tôi sẽ viết tiếp.
